किसानों की अनुकूलन को मदद कम, सब्सिडी ज़्यादा

Posted on by admin
किसानों की अनुकूलन को मदद कम, सब्सिडी ज़्यादा

दुनिया भर में छोटे किसान – जो आधी से ज़्यादा खाद्य कैलोरी पैदा करते हैं – जलवायु संकट की मार झेल रहे हैं। लेकिन उनकी मदद के लिए जितनी रकम चाहिए, दुनिया उतना पैसा किसी और चीज़ पर नहीं, बल्कि हानिकारक कृषि सब्सिडियों पर खर्च कर रही है।

नए विश्लेषण के मुताबिक, छोटे किसानों के जलवायु अनुकूलन (adaptation) की वार्षिक लागत 443 बिलियन डॉलर है, जो उस 470 बिलियन डॉलर से भी कम है जो हर साल उन कृषि सब्सिडियों पर खर्च हो रहा है जो
न तो किसानों के लिए टिकाऊ हैं और न ही धरती के लिए।

यह शोध Climate Focus ने Family Farmers for Climate Action नामक नई वैश्विक एलायंस के लिए किया है,
जो 95 मिलियन छोटे किसानों का प्रतिनिधित्व करती है – अफ्रीका, लैटिन अमेरिका, एशिया और पैसिफ़िक के परिवारिक किसानों की एक सामूहिक आवाज़।

कितना खर्च चाहिए, कितना हो रहा है

रिपोर्ट बताती है कि 10 हेक्टेयर या उससे कम ज़मीन वाले किसानों को हर साल औसतन $952 प्रति हेक्टेयर,
यानि लगभग $2.19 प्रतिदिन, अपने खेतों को जलवायु प्रभावों से अनुकूल बनाने में लगाने होंगे।

यह 443 बिलियन डॉलर प्रति वर्ष की जरूरत बनती है।
इसके मुकाबले,

2021 में छोटे किसानों के लिए वैश्विक अनुकूलन फाइनेंस सिर्फ़ 1.59 बिलियन डॉलर रहा,
यानी ज़रूरत का सिर्फ़ 0.36%।
छोटे किसान खुद अपनी आय का 20–40% अनुकूलन उपायों पर खर्च कर रहे हैं –
कुल मिलाकर लगभग $368 बिलियन सालाना।
दूसरे शब्दों में –
किसान पहले से अपने अस्तित्व की कीमत चुका रहे हैं, जबकि वैश्विक सहायता अभी भी ऊँगली भर है।

“ये दान नहीं, निवेश है” – किसानों की आवाज़

पूर्वी अफ्रीका किसान संघ (EAFF) की अध्यक्ष एलिज़ाबेथ न्सिमादाला ने कहा, “यह कोई दान नहीं, निवेश है –
पूरी दुनिया की खाद्य सुरक्षा में निवेश। छोटे किसान आधी दुनिया का खाना उगाते हैं,
2.5 अरब लोगों की रोज़ी उनसे जुड़ी है, और चावल, गेहूं, कोको और कॉफ़ी जैसी वैश्विक फसलों की रीढ़ भी वही हैं।”

दक्षिण ब्राज़ील के एग्रोफॉरेस्ट्री किसान थालेस मेंडोन्सा ने कहा, “छोटे किसानों में निवेश सिर्फ़ आर्थिक नहीं,
यह एक पारिस्थितिक ज़रूरत है। हम एग्रोइकोलॉजी जैसी प्रणालियाँ अपना रहे हैं जो मिट्टी को, जल स्रोतों को, और पूरे पारिस्थितिकी तंत्र को फिर से जीवित कर रही हैं। हमें बस इतना चाहिए कि दुनिया इस प्रयास को विस्तार देने में साथ दे।”

COP30 पर केंद्र में रहेगा एडेप्टेशन

रिपोर्ट ऐसे समय में आई है जब ब्राज़ील में होने वाले COP30 जलवायु सम्मेलन में एडेप्टेशन (अनुकूलन) को चर्चा का केंद्र बनाया जा रहा है। सम्मेलन में यह तय होना है कि “ग्लोबल गोल ऑन एडेप्टेशन” को मापने के लिए किन संकेतकों (indicators) का इस्तेमाल होगा, लेकिन अभी तक उसमें छोटे किसानों के लिए फाइनेंस फ्लो को मापने का कोई सूचक नहीं है।

साथ ही, अब भी यह स्पष्ट नहीं है कि विकसित देश 2025 तक एडेप्टेशन फाइनेंस को दोगुना कर 38–40 बिलियन डॉलर तक पहुँचाने का वादा पूरा करेंगे या नहीं।

ब्राज़ील की पहल: किसानों की आवाज़ को मंच देने की कोशिश

ब्राज़ील की अध्यक्षता में COP30 का Action Agenda एग्रोइकोलॉजी जैसी टिकाऊ खेती को बढ़ावा देने पर केंद्रित है। इसमें “Circle of Peoples” नामक मंच के ज़रिए किसानों की आवाज़ को सीधे वित्त, नुकसान-भरपाई (loss and damage), और just transition की चर्चाओं में शामिल करने की योजना है।

एशियाई किसान संघ (AFA) की महासचिव एस्थर पेनुनिया ने कहा, “सरकारों को अब एडेप्टेशन फाइनेंस में बड़ा इज़ाफ़ा करना होगा। सूखा, बाढ़, और लू जैसी आपदाओं से हमारे खेत तबाह हो रहे हैं। अगर वित्त सीधे किसानों और उनकी संगठनों तक पहुँचे, तो असर सबसे तेज़ और गहरा होगा।”

उन्होंने यह भी कहा कि “Farmers Resiliency Fund” नाम का नया कोष बनाया जाना चाहिए, जिसका संचालन खुद किसान संगठनों के हाथ में हो, ताकि पैसा उन तक पहुँचे जो ज़मीन पर असली काम कर रहे हैं।

निष्कर्ष

रिपोर्ट एक सीधा सवाल उठाती है – अगर दुनिया हर साल 470 बिलियन डॉलर हानिकारक सब्सिडियों पर खर्च कर सकती है, तो फिर 443 बिलियन डॉलर छोटे किसानों की जलवायु सुरक्षा के लिए क्यों नहीं?

आख़िरकार, यही किसान हैं जो धरती की आधी भूख मिटाते हैं, और अब उसी धरती के बदलते मौसम से सबसे पहले और सबसे ज़्यादा लड़ रहे हैं।

Related Posts

रुद्रप्रयाग: ग्रामोत्थान परियोजना अंतर्गत सहकारिताओं ने मनाया स्वच्छता ही सेवा पखवाड़ा

रुद्रप्रयाग: ग्रामोत्थान परियोजना अंतर्गत सहकारिताओं ने मनाया स्वच्छता ही सेवा पखवाड़ा

  • admin
  • September 17, 2025
  • 87

रुद्रप्रयाग: ग्रामोत्थान परियोजना के अंतर्गत ब्लॉक अगस्त्यमुनि, जखोली और उखीमठ के सभी क्लस्टर लेवल फेडरेशनों के सदस्यों एवं पदाधिकारियों ने स्वच्छता ही सेवा पखवाड़े के […]

मानसून 2025 क्षति पर सचिव आपदा प्रबंधन की वीसी बैठक

मानसून 2025 क्षति पर सचिव आपदा प्रबंधन की वीसी बैठक

  • admin
  • September 20, 2025
  • 50

टिहरी गढ़वाल: आज शनिवार को जिला कार्यालय, टिहरी गढ़वाल के वीसी कक्ष में सचिव, आपदा प्रबन्धन विभाग, उत्तराखण्ड शासन की अध्यक्षता में बैठक आयोजित की […]

पहल: डीएम सविन बंसल की पहल से असहायों के चेहरे पर लौटी मुस्कान, रायफल फंड से मिली नई जिंदगी… 

पहल: डीएम सविन बंसल की पहल से असहायों के चेहरे पर लौटी मुस्कान, रायफल फंड से मिली नई जिंदगी… 

  • admin
  • October 6, 2025
  • 9

देहरादून, 06 अक्टूबर। जिला प्रशासन देहरादून की रायफल क्लब फंड से जरूरतमंदों को नई उम्मीद मिली है। जिलाधिकारी सविन बंसल ने सोमवार को छह असहाय, […]

34 thoughts on “किसानों की अनुकूलन को मदद कम, सब्सिडी ज़्यादा”

  1. kuwin sở hữu kho game đa dạng từ slot đến trò chơi bài đổi thưởng, mang đến cho bạn những giây phút giải trí tuyệt vời.

  3. Đến với J88, bạn sẽ được trải nghiệm dịch vụ cá cược chuyên nghiệp cùng hàng ngàn sự kiện khuyến mãi độc quyền.

  6. Đến với J88, bạn sẽ được trải nghiệm dịch vụ cá cược chuyên nghiệp cùng hàng ngàn sự kiện khuyến mãi độc quyền.

  7. Với giao diện mượt mà và ưu đãi hấp dẫn, MM88 là lựa chọn lý tưởng cho các tín đồ giải trí trực tuyến.

  18. Diese Optionen bieten Spielern Sicherheit und Flexibilität bei ihren Transaktionen. In deutschen Online Casinos sind PayPal, Skrill, Neteller, Kredit- und EC-Karten sowie paysafecard beliebte Einzahlungsmethoden. Spielen Sie verantwortungsbewusst und genießen Sie das aufregende Spielerlebnis, das diese Top-Anbieter bieten. Wir hoffen, dass dieser Beitrag Ihnen geholfen hat, einen Überblick über die besten Online Casinos in Deutschland für 2025 zu gewinnen.
    Diese Maßnahmen stellen sicher, dass nur vertrauenswürdige und sichere Casinos auf dem deutschen Markt operieren. Spieler können Informationen über die Legalität von Online Casinos auf der Whitelist der GGL finden. Die Plattform bietet einen rund um die Uhr Support, der speziell auf deutsche Spieler ausgerichtet ist. NeoSpin bietet modernen Support und ein optimales Spielerlebnis durch den Einsatz moderner Technologie. 1Red Casino bietet Spielern ein einzigartiges Spielerlebnis durch seine innovativen Spielmechaniken. QueenSpins plant, sein Angebot in Zukunft weiter auszubauen und zu diversifizieren, um den Spielern immer wieder neue und spannende Spiele zu bieten. QueenSpins ist bekannt für sein ansprechendes Casinoangebot und bietet exklusive Spiele von renommierten Top-Anbietern wie Merkur und Novomatic.

    References:
    https://online-spielhallen.de/hitnspin-casino-test-bonus-top-spiele/

  21. Slots sind bei Spielern besonders beliebt, da sie einfach zu spielen und unterhaltsam sind. Viele Spielbanken haben auch Treueprogramme mit Aktionen, Prämien und Freispielen speziell für Stammkunden. Durch diese Einsparungen können sie ihre Lieblingsspiele spielen und dennoch eine gute Chance auf echte Gewinne haben. Nach der Erstellung Ihres neuen Kontos auf sciencegarden.de können Sie direkt mit dem Bonus spielen.
    Dieser wurde mittlerweile durch einen 400% Bonus von bis zu 100€ und 20 Freispiele ersetzt. Über die Bonusbedingungen erfährst du, ob deine Lieblingsspiele wie zum Beispiel Book of Ra Fixed erlaubt sind. Lediglich Lapalingo und True Flip lassen dich maximal 100€ gewinnen.

    References:
    https://online-spielhallen.de/top-9-online-casinos-in-deutschland-2025/

  22. Durch eine normale Überweisung können Sie mindestens 50 Dollar gleichzeitig erhalten. Wenn Sie den Punkt «Live Casino» im Untermenü auswählen, gelangen Sie zu einer Seite, die eine großartige Auswahl an Live-Spielen verschiedener Genres bietet. Es gibt auch andere Crashs in der Auswahl, also wenn Sie solche Spiele mögen, wird die NV casino Online-Website Ihnen genau gefallen. Es ist der berühmte „Flieger“, mit einem charakteristischen klassischen Design und einfachen Regeln. Das NV casino unterstützt Georgisch, Lettisch, Bulgarisch usw. Der Willkommensbonus war fair und ohne versteckte Fallstricke.
    Ja, NV casino bietet eine beeindruckende Auswahl an mobilen Spielen, die mit verschiedenen Gerätemodellen kompatibel sind. NV casino bietet eine Vielzahl von Funktionen, die es von anderen Online-Casinos abheben. NV casino bietet eine unvergleichliche Spielauswahl und exzellenten Kundenservice.

    References:
    https://online-spielhallen.de/umfassende-vegaz-casino-bewertung-meine-10-jahrige-spielerfahrung/

  23. Diese hohen Quoten bieten den Spielern bessere Gewinnchancen und machen das Spielen noch attraktiver. Es gibt spezielle Bonusaktionen, die regelmäßig angeboten werden und den Spielern zusätzliche Gewinnchancen bieten. Das Queenspins Casino bietet zahlreiche Bonusaktionen und garantiert hohe Sicherheitsstandards für Spieler. Die besten Online Casinos in Deutschland bieten attraktive Bonusangebote, die jedoch strengen Umsatzbedingungen unterliegen. NetBet bietet mehr als 300 Slots in seinem Angebot, was den Spielern eine große Auswahl und Abwechslung bietet. Neospin zum Beispiel bietet ein breites Spektrum an Spielen und attraktive Willkommensboni für neue Spieler.
    Etablierte Betreiber mit mehreren Casinos und jahrzehntelanger Erfahrung bieten oft die höchsten Sicherheitsstandards. Auch die Softwareanbieter benötigen entsprechende Lizenzen für ihre Spiele. Eine offizielle Glücksspiellizenz von anerkannten Behörden ist das wichtigste Kriterium.

    References:
    https://online-spielhallen.de/revolution-casino-auszahlung-ihr-umfassender-leitfaden/

  24. Egal, ob Sie ein erfahrener Spieler oder ein Anfänger sind, die mobile Casino-Plattform Hit’n’Spin bietet Ihnen ein sicheres und hochwertiges Spielerlebnis. Eines der besten mobilen Casinos, Hit’n’Spin , bietet eine bequeme und unterhaltsame Möglichkeit, Casino Spiele zu erleben und zu gewinnen. Wir haben auch gelernt, wie man mobile und Desktop-Casino-Konten erstellt und welche Vorteile diese Funktion bietet. Einerseits haben Sie Zugriff auf Ihre Lieblingsspiele und können nahtlos zwischen verschiedenen Geräten wechseln, ohne ein separates Konto erstellen zu müssen. Ein mobiles und Desktop-Casino-Konto zu haben, bietet Ihnen viele Vorteile.
    Die Spielmechanik ist allseits bekannt, weshalb vor allem Spieler von klassischen Games Online Automatenspiele wie dieses bevorzugen. Darüber hinaus bietet die beigefügte Risikoleiter stets die Chance, Gewinne an Online Slots durch Risiko zu steigern. Eye of Horus bietet gleich mehrere spannende Vorteile, wodurch es sich gegenüber anderen Spielen im Slots Casino abheben kann. Mit 6×5 Feldern ist Gates of Olympus vergleichsweise gut bestückt und bietet somit ausreichend Spaß für Spieler im HitNSpin Casino.

    References:
    https://online-spielhallen.de/beste-online-casinos-deutschlands-2025-experten-test/

  25. Tauchen Sie ein in die Welt der Boni und Promotionen, die nicht nur Ihre Einsätze erhöhen, sondern Ihnen auch die Möglichkeit bieten, mit jedem Spiel groß abzuräumen! Mit dem NV Casino bonus sichern Sie sich den Schlüssel zu unglaublichen Belohnungen und einem unvergesslichen Spielerlebnis. Dieser Bonus ist perfekt für Spieler, die das Beste aus ihren Einsätzen herausholen möchten und gerne groß gewinnen.
    Zwar gibt es regelmäßig Turniere mit tollen Geldpreisen, doch mir fehlen einfach noch ein paar Reload Boni mit Bonusgeld und Freispielen. In den höheren Levels erhältst Du jede Woche einen wöchentlichen Einzahlungsbonus mit Bonusguthaben und Freispiele, zudem steigt der persönliche Cashback Prozentsatz an. Beachte, dass jede Stufe des Willkommensangebots nur 24 Stunden gültig ist und vor der jeweiligen Mindesteinzahlung in Deinem Profil aktiviert werden muss. Die zu diesem Bonus gehörenden Umsatzbedingungen sind relativ fair, denn Du musst das Bonusgeld nur 40 Mal umsetzen, ehe eine Auszahlung möglich ist, die Gewinne aus den Freispielen sogar nur 30 Mal. Dahingegen kannst Du mit einem Echtgeld Bonus ohne Einzahlung an verschiedenen Slots spielen, während dies bei den Freispielen oft auf einen bestimmten Slot eingeschränkt ist. Von wenigen Ausnahmen abgesehen, ist der Hausvorteil bei Online Roulette Tischspielen meist sehr gering, und daher gibt es diesen Bonus im Live-Casino nicht.

    References:
    https://online-spielhallen.de/evolve-casino-deutschland-dein-umfassender-ratgeber/

  26. Online-Casinos bieten eine bequeme Möglichkeit, das Glücksspiel bequem von zu Hause aus zu genießen. Die besten Casinos bieten ihren Spielern das beste Erlebnis, nicht nur beim Spielen, sondern auch, wenn sie eine Form von Unterstützung benötigen. Kasinogruppen wie Dama Kasinos werden auf dieser Website überprüft, um sicherzustellen, dass wir Ihnen Casinos anbieten, die zuverlässige Zahlungsmöglichkeiten bieten. Abgesehen davon bieten die besten Online-Casinos schnelle Bearbeitungszeiten, pünktliche Auszahlungen und minimale Gebühren.
    Onlinecasinoscout.de – wir werden Ihnen helfen herauszufinden, welche Online Casinos tatsächlich einen Besuch wert sind und welche am besten zu umgehen sind. Alle Online Casinos mit einer gültigen Lizenz von einer seriösen Glücksspielbehörde dürfen Sie aus dem Inland legal besuchen und dort mit Echtgeld spielen. Dort sollten Sie sich den hohen Willkommensbonus inklusive Freispiele holen.

    References:
    https://online-spielhallen.de/jet-casino-test-2025-login-boni-zahlungen-sicherheit/

  27. Hello very cool web site!! Guy .. Excellent .. Amazing .. I will bookmark your website and take the feeds alsoKI am happy to seek out so many useful information right here within the publish, we want develop more strategies in this regard, thanks for sharing. . . . . .

  28. Ein seriöses Online Casino besitzt eine gültige Glücksspiellizenz einer anerkannten Behörde. Mobile Casinos bieten eine nahtlose Spielerfahrung, egal von welchem Gerät. Tischspiele wie Roulette und Co. sowohl als auch Jackpots und Live Dealer Spiele werden momentan nicht angeboten. Die besten Online Casinos in Deutschland bieten neben einer großen Auswahl an beliebten Spielen auch hohe Gewinnchancen an. Denn seien wir ehrlich, wer mag kein extra Geld oder kostenlose Freispiele? Seit 2021 können deutsche Online Casinos Lizenzen von der GGL (Gemeinsame Glücksspielbehörde der Länder) erwerben. Sobald das Guthaben gutgeschrieben ist, kannst du deine Lieblingsspiele starten und erste Gewinne erzielen.
    Die Auswahl des richtigen steuerfreien Wettanbieters erfordert jedoch Vorsicht. Einige Wettanbieter übernehmen diese Steuer jedoch komplett für ihre Kunden und ermöglichen damit steuerfreies Wetten mit vollen Quoten. Als eines der führenden Casino-Vergleichsportale in Deutschland versorgen wir Dich mit allen notwendigen Informationen, um sicher den besten Glücksspielanbieter auszuwählen. Wir bieten dir tiefgehende Einblicke und verlässliche Informationen zu diesen Schlüsselthemen. Anmeldungen bei Casinos mit einer Lizenz aus anderen Jurisdiktionen sind für deutsche Spieler nicht gestattet. Die Lizenz erlaubt keine Jackpots, beschränkt Zahlungsmethoden und schließt derzeit Live Casino- und Tischspiele aus. Ein Casino erreicht in unserem Test nur dann eine hohe Bewertung, wenn es nicht nur attraktive Boni, sondern auch faire und transparente Bonusbedingungen bietet.

    References:
    https://einzahlung.s3.amazonaws.com/$120%20no%20deposit%20casino.html

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

!-- Google tag (gtag.js) -->